Jan Olbracht zmarł, jako się rzekło, w 1501 roku w Toruniu. Przyczyna jego śmierci nie jest do końca znana, pozostaje w sferze podejrzeń. Jest jednak wielce prawdopodobne, że Olbracht umarł w wyniku zarażenia się syfilisem, nazywanym podówczas francą, co zdaje się potwierdzać opis jego ostatnich dni - oto doznał paraliżu, następnie utracił mowę. Choroba przebiegała bardzo szybko, ostatecznie zabrała króla 17 czerwca. Było to dla wszystkich wielkie zaskoczenie, jako, że król dotąd był raczej okazem zdrowia, człowiekiem pełnym energii, wigoru i ze świetnymi perspektywami na przyszłość. Niestety - nieszczęścia się zdarzają. Polska, a właściwie cała Rzeczpospolita, bo zaledwie 9 latach spokoju, znowu stanęła u progu bezkrólewia. Nikt jeszcze nie wiedział jakie przyniesie ze sobą konsekwencje. Wiadomość o śmierci króla Olbrachta wywołała niemałe zamieszanie na scenie nie tylko krajowej, ale także europejskiej. Oczywiście największe znaczenie miało to dla dotychczasowego wielkiego księcia litewskiego, Aleksandra, który to mógł rościć sobie największe nadzieje na objęcie schedy po zmarłym bracie. Faktycznie, zdołał to uczynić - już w sierpniu 1501 roku został obrany królem polskim.